حضور هیئت دیپلماتیک عمانی در تهران

به گزارش پول و اعتبار، امروز میزبان یک هیات دیپلماتیک از عمان بود. این هیات نمایندگی عمانی در چارچوب رایزنی‌های جمهوری اسلامی ایران و عمان برای تنظیم سازوکارهای مناسب جهت مدیریت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به ایران سفر کرده است.

در همین رابطه، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و سید بدر البوسعیدی، وزیر خارجه سلطنت عمان، عصر جمعه ۲ مرداد در تماس تلفنی درباره آخرین تحولات منطقه‌ای، وضعیت امنیت دریانوردی و تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز و خلیج فارس، متعاقب پاسخ‌های متقابل و متناسب نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به اقدامات تجاوزکارانه آمریکا علیه کشورمان، گفت‌وگو و تبادل نظر کردند.

دو وزیر همچنین با اشاره به اهمیت حفظ امنیت کشتیرانی، راهکارها و همکاری‌های منطقه‌ای برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها و برقراری صلح، ثبات و امنیت در منطقه را مورد بررسی و رایزنی قرار دادند.

در آخرین دور مذاکرات ایران و عمان چه گذشت؟

کاظم غریب‌آبادی شامگاه سه‌شنبه ۲۳ تیرماه در گفت وگویی تلویزیونی با اشاره به برگزاری مداوم نشست‌های مشورتی میان هیئت‌های ایران و عمان گفت: در شرایط جنگی، زمانی که امنیت ملی و منافع ملی یک کشور مورد تعرض قرار می‌گیرد، نمی‌توان صرفاً با نگاه عادی از حقوق بین‌الملل حرف زد. واقعیت این است که وقتی کشوری درگیر جنگ است و اصول بنیادین حقوق بین‌الملل از سوی متجاوزان نقض شده، نمی‌توان از آن کشور انتظار داشت که بدون توجه به این شرایط، همچنان مانند وضعیت عادی صرفاً بر اجرای تعهدات حقوق بین‌الملل تأکید کند.

غریب‌آبادی ادامه داد: برخی مطرح می‌کنند تنگه هرمز میان دو کشور، یعنی ایران و عمان، قرار دارد و بنابراین باید به حاکمیت عمان نیز احترام گذاشته شود و این کشور حق دارد مسیر عبور شناورهای تجاری را از سمت آب‌های خود باز نگه دارد. از منظر حقوقی، این استدلال در شرایط عادی قابل طرح است؛ زیرا عمان نیز یکی از کشورهای ساحلی تنگه هرمز محسوب می‌شود.

وی افزود: اما در اینجا دو نکته اساسی وجود دارد. نخست آنکه ما در شرایط جنگی قرار داریم. تنگه هرمز ممکن است از سوی متجاوزان برای به خطر انداختن امنیت ملی ایران و نیز تسهیل برخی عملیات نظامی علیه کشور مورد سوءاستفاده قرار گیرد. اگر ایران تنها آب‌های سرزمینی خود را کنترل کند، اما بر سایر بخش‌های تنگه نظارت مؤثر نداشته باشد، همچنان امکان تهدید امنیت ملی از آن مسیر وجود خواهد داشت. بنابراین، موضوع صرفاً بحث حاکمیت عمان نیست.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت خارجه ادامه داد: نکته دوم این است که عمان همواره همسایه‌ای خوب برای جمهوری اسلامی ایران بوده و در مقاطع مختلف، از جمله در جنگ اخیر، مواضعی اصولی و مخالف گسترش جنگ اتخاذ کرده است. روابط ایران و عمان نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه خلیج فارس، روابطی متمایز و مبتنی بر همکاری و احترام متقابل است. از این رو، جمهوری اسلامی ایران قصد تعرض به حاکمیت عمان را ندارد.

غریب‌آبادی گفت: آنچه مدنظر است، این است که تنگه هرمز، به عنوان آبراهی که میان دو کشور قرار دارد، نباید به بستری برای اقداماتی تبدیل شود که امنیت ملی ایران را تهدید کند. این موضوع نیز در اسناد حقوق بین‌الملل، از جمله کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها و همچنین مقررات و کنوانسیون‌های پیشین دهه ۱۹۵۰، مورد توجه قرار گرفته است؛ به این معنا که استفاده از این‌گونه آبراه‌ها نباید به گونه‌ای باشد که امنیت و حاکمیت کشورهای ساحلی را در معرض مخاطره قرار دهد.

معاون وزیر خارجه در پاسخ به این پرسش که مأموریت اصلی هیئت مذاکره کننده در آخرین سفر به عمان چه بود؟، گفت: هدف ما این بود که به دوستان عمانی تفهیم کنیم جمهوری اسلامی ایران هیچ قصدی برای نقض حاکمیت عمان ندارد. عمان به عنوان یکی از کشورهای ساحلی، از حقوق و اختیارات خود برخوردار است؛ اما در عین حال باید این واقعیت را نیز در نظر بگیرد که ایران در شرایط جنگی قرار دارد و نباید اقداماتی صورت گیرد که امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را با مخاطره مواجه کند.

غریب‌آبادی گفت: بر همین اساس، درخواست ما این بود که مسیر جنوبی عبور شناورها به حالت تعلیق درآمده و موقتاً بسته شود. در مقابل، با مشورت فرماندهان نظامی که مسئول کنترل تنگه هرمز هستند، پیشنهاد یک مسیر جدید برای ورود و خروج شناورها را به طرف عمانی ارائه کردیم. پیشنهاد ما این بود که نه از مسیر شمالی و نه از مسیر جنوبی استفاده شود، بلکه شناورها از این مسیر جدید عبور کنند تا هم امنیت تأمین شود، هم از بروز تنش و درگیری جلوگیری گردد و در نهایت، همه طرف‌ها به اجرای تعهدات خود بازگردند.

غریب‌آبادی گفت: در واقع، جمهوری اسلامی ایران در این مذاکرات نهایت حسن نیت خود را نشان داد؛ اما در عین حال تأکید کرد که استفاده از مسیر جنوبی، تحت هیچ شرایطی، برای ما قابل قبول نیست.